Hendrik Andriessen

Hendrik Andriessen (1892-1981), met zijn broer Willem (1887-1964) de middelste generatie van een bekend muzikantengeslacht, koos na een kortstondige journalistieke carričre in 1912 definitief voor de muziek. Hij nam orgelles bij de toenmalige Haarlemse stadsorganist Louis Robert, volgde een jaar later zijn vader Nico op als organist van de St. Josephkerk en studeerde van 1914 tot 1916 compositie bij Bernard Zweers aan het Amsterdamsch Conservatorium. Bijvakles orgel ontving hij van Jean-Baptiste de Pauw. Enerzijds maakte de stijl van Diepenbrock diepe indruk op de jonge musicus, maar het gregoriaans was eveneens een grote inspiratiebron. Andriessen keerde zich af van de toen heersende stijl van het Caecilianisme, meer diende hem de muziek van Franck en vroeg-modernen als Caplet tot voorbeeld.
Vanaf 1915 werkte hij in de Haarlemse St. Josephkerk samen met de Vlaamse musicus Jos de Klerk, de kerkmuziek nam hierdoor een hoge vlucht. Andriessen bleef tot 1934 aan deze kerk verbonden en werd vervolgens dirigent-organist aan de Utrechtse kathedraal Ste. Catharina, van 1937 tot 1949 alleen als organist. Zijn improvisaties genoten hier een immense populariteit. Intussen was hij vanaf 1927 docent muziektheorie en compositie aan het Amsterdams Conservatorium en tussen 1932 en 1945 docent orgel aan de R.K. Kerkmuziekschool te Utrecht, in de jaren 1934-1937 gaf hij hier ook koordirectie en algemene vakken. In laatstgenoemd jaar werd hij directeur van het Utrechts Conservatorium en vanaf 1949 was hij als zodanig werkzaam aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag. Deze functie heeft hij tussen 1952 en 1963 gecombineerd met een buitengewoon hoogleraarschap muziekwetenschap aan de Nijmeegse universiteit.

Hendrik Andriessen geldt als een vernieuwer van de katholieke kerkmuziek: talrijke missen, motetten en andere koorwerken etc. getuigen hiervan. Daarnaast schreef hij veel liederen, kamermuziek, orkestwerken, concerten en drie opera's. Het merendeel van zijn orgelwerken is geďnspireerd door de instrumenten waaraan hij als organist verbonden was. Tot zijn belangrijkste leerlingen en navolgers behoren de 'Tres Pueri': Jan Mul, Herman Strategier en Albert de Klerk. Laatstgenoemde volgde hem in 1934 op als organist van de St. Joseph en bleef in functie tot zijn overlijden in 1998.

(René Verwer)


Biografie
Duizend kleuren van muziek
Leven en werken van Hendrik Andriessen.
Walburg Pers, ISBN 906011.781.6


Korte Begijnestraat 28, 2011 HC Haarlem | tel. 023-551 6877 | adkstichting@gmail.com